Senet Borcu Zaman Aşım Süresi

İki taraf arasında yapılan senedin borçlu tarafından alacaklıya ödenmemesi durumunda alacaklı senedin borcunu almak için avukat ile beraber yasal işlem sürecini başlatabilme hakkına sahiptir. Türk Ticaret Kanunu’nun belirlediği karar doğrultusunda senet borcu zaman aşım süresi 3 yıldır. Bu süre içerisinde alacaklı tarafından ödenmeyen senet borçları için icra işlemlerinin yapılması gerekmektedir. Senet Borçları Zaman Aşımına Uğrar mı? konusunda hazırladığımız yazımızın devamında detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz. 

Senetlerde Zaman Aşımı Başlangıcı

Senetlerde zaman aşımı süresi bono üzerinde bulunan ödeme vadesi ile başlamaktadır. Böylelikle ödenecek borç vadesi senetlerin zaman aşımı süresinin başlamasına sebep olmaktadır. Zaman aşımı 3 yıl olarak bilinmesine rağmen Türk Ticaret Kanunu icra işlemleri için 1 yıl daha zaman verebilmektedir. Alacaklı ödenmeyen senetler için 3 yıl içerisinde diledikleri zaman diliminde icra ödeme emri gibi işlemleri başlatabilme hakkına sahip olmaktadır. Alacaklı icra ödeme emrini senedin zaman aşımına düşmesine son 3 veya 10 gün kala da açabilmektedir. Bunun sonucunda zaman aşım süresi sıfırlanarak yeniden 3 yıl olarak başlatılmaktadır. Ayrıca açılan icra dosyası için 1 yıl boyunca ödeme yapılmadığı durumlarda kişilerin İcra Müdürlüğü’ne belli bir miktar dosya harcı ödemeleri gerekmektedir. Dosya harcı ödenmezse icra dosyası İcra Müdürlüğü tarafından kaldırılarak icra işlemleri yarıda bırakılmaktadır. Dosyanın zaman aşımı geldiği zaman alacaklı ve avukatı dosya harcını ödeyerek icra dosyasının aktif olmasını sağlamaktadır. İcra dosyası aktif olduğu zaman senet borcu zaman aşımı yeniden 3 yıla kadar uzatılmaktadır.

Senetlerde 10 Yıl Zaman Aşımı

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 202’üncü kararına göre alınan senedin “yazılı delil başlangıcı” kabul edilerek alacaklının BK’da bulunan 10 yıllık senet zaman aşımına çarptırılacağı kararı verilmiştir. Bu karar doğrultusunda alacaklının zaman aşımına düşen senedi için ilamsız icra davası takibi süreci başlatılmaktadır. Davanın sonucunda alacaklının senedi ile ilgili kararlar belli konuya bağlanmaktadır. Davanın iyi bir şekilde sonuçlanması için uzman avukatlar eşliğinde hareket edilmesi önerilmektedir. Uzman avukatlarla beraber verilen senedin hizmet ve maddi anlamda ihtiyaçların karşıladığının kanıtı yapılır ise dava olumlu bir şekilde sonuçlanabilmektedir.

Ölen Kişilerin Senetlerinde Zaman Aşımı

Ölen kişilerin senet borçlarının alacaklı tarafından geri alınması diğer senetlerdeki borç ödemelerinde uygulanan yasal işlemlerle aynıdır. Fakat farklı olacak şey ölen kişilerle yasal işlemlerin yapılamayacağından dolayı ölen kişilerin murisleri ile iletişime geçilmektedir. Yani veraset ilamında herkes kendi payına düşen mallarının sorumluluklarını üstlenmektedir. Böylece ölen kişinin senet borcu kendisine düşen mallar üzerinden elde edilerek icra ve haciz işlemleri başlatılmaktadır. Bu durumda murislerin reddi miras yapmaları için belli bir hakları bulunmaktadır. Murisler bu haklarını ölümün üzerinden 3 ay gibi geçen süreç içerisinde kullanmaları gerekmektedir. Eğer bu süre geçer ise reddi miras hakkı düşerek kullanılmamaktadır.

Farklı Senetlerde Zaman Aşım Süresi

Senetler için zaman aşım süresi farklılık göstermektedir. Mesela bankalar ve resmi kurumlar arasında yapılan senedin zaman aşım süresi 10 yıl olarak belirlenmektedir. Fakat Ticaret Kanunu’nun belirlediği karara göre senedin esnaftan alındığı durumlarda zaman aşımı süresi 3 yıl olmaktadır. Esnaflar tarafından yapılan senetler adi senet olarak kabul edildiğinden dolayı senetlerin zaman aşım süresi oldukça düşük olmaktadır. Esnaflar ve tüketiciler ile yapılan adi senetlerin içerisine mobilya, mağaza gibi alanlarda yapılan alışverişlerde uygulanan tüketici senetleri girmektedir. Bu yüzden esnaf ile yapılan alışverişlerde uygulanan senetlerin net zaman aşım süresi 3 yıl olarak yürürlüğe girmektedir.

Ödenmeyen Senetlerden Dolayı Haciz Gelme

Senetlerini alacaklıya ödemeyen borçlular yasal işlemlere tabii tutulabilmektedir. Yani alacaklı borçludan ödemelerini yasal işlemler doğrultusunda alabilme hakkına sahip olmaktadır. Alacaklının yasal yollarla borçludan alacağı ödemeyi borçlunun maaşına haciz ve mal varlığına icra takip işlemini başlatarak yapabilmektedir. Fakat emekli olan kişilerden alacaklı senet borçlarının ödemelerini alabilmek için emekli maaşlarına haciz işlemlerini yasal yollarla yaptıramamaktadır.

Senetlerde Zaman Aşımına İtiraz Etme

Senetlerin ödenmediği durumlarda alacaklı icra takip işlemini başlatabilme hakkında sahiptir. Fakat borçlu gelen icra ödeme emrine itiraz edebilmek için İcra Müdürlüğü’ne giderek başvuruda bulunabilmektedir. Borçlunun icra ödemesine itiraz edebilmesi için gelen icra tebliğ kararından 5 gün içerisinde itiraz haklarını kullanmaları gerekmektedir. Bunun için borçlunun zaman aşımı bahsi ile İcra Müdürlüğü’ne giderek gelen icra ödeme emrine itiraz etmek için başvuru işlemlerini çabuk bir şekilde gerçekleştirmesi gerekmektedir. Ayrıca ilamsız icralarda itiraz süresinin kaçırılması sonucunda borcun ödenme durumu vardır.

Senetlerin Geçerlilik Süresi

Yapılan senetlerin belli bir koşulları ve süreleri bulunmaktadır. Bu yüzden senedi imzalayan kişilerin senet ile ilgili bilgileri ve geçerlilik sürelerini çok iyi bir şekilde araştırıp bilmeleri gerekmektedir. Senetler imzalandıktan sonra 3 yıla kadar senetlerin geçerlilik süresi bulunmaktadır. Bu süre içerisinde alacaklı senet için ödenecek borçları karşı taraftan alabilme hakkına sahip olabilmektedir. Senet için verilen 3 yıl süre geçirilmiş ise senedin geçerliliği yok olmaktadır. Böyle bir durumla karşılaşıldığı zaman İcra Müdürlükleri’ne başvuruda bulunulması gerekilmektedir.

Senetlerin Geçerlilik Şartları

Senetlerin geçerli bir şekilde işleyebilmesi için belirlenen süre ve şartların yerine getirilmesi gerekilmektedir. Aşağıda senetlerin geçerli bir şekilde işleyebilmesi için yapılması gereken şartlar detaylı bir şekilde açıklanmaktadır:

  • Senet ile ilgili işlemler yapılırken senedin üstünde ismin bulunması gerekmektedir.

  • Senedin üzerinde karşı tarafa verilen miktarın ve karşı tarafın hangi sürelerde bu miktarı ödeyeceğine dair bilgilerin yazılması gerekilmektedir.

  • Senet için ödenecek tutarın havale veya elden bir şekilde ödenebilmesi için “Kayıtsız ve şartsız” ilkesine uygun olması gerekmektedir.

  • Yapılan senedin üzerinde paranın kime verileceği ve borçlunun parayı nasıl ödeyeceği ile ilgili bilgilerin yazılması gerekilmektedir.

  • Ayrıca senedin üzerinde muhakkak keşidecinin imzası, muhatabın adı ve soyadı, tanzim tarihinin bulunması gerekilmektedir.

Borç Senedinde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

Aşağıda borç senetlerinde dikkat edilmesi ve önem verilmesi gereken noktalar yer almaktadır. Bunlar şu şekilde sıralanmaktadır:

  • Borç Senedinde İmza: Yapılan borç senetlerinde olası yasal dışı işlemlerinin yapılmamasının önlenmesi açısından senetlere atılan imzanın tek olması gerekmektedir. Çift atılan senetler yasa dışı işlemlerde kullanılarak büyük sorunlar oluşturabilmektedir.

  • Yapılan Senet Sayısı: Senette yer alan toplam borcun tek seferde ödenmesi durumunda tek senet oluşturulmaktadır. Fakat toplam borcun taksitlere bölünerek ödenmesi durumunda tek senet yapılması yerine taksit sayısı ne kadar ise o kadar senet yapılması gerekmektedir. Bu şekilde aylık yapılan ödemelerde olası karışıklık durumları engellenmiş olmaktadır.

  • Senetlerde Para Birimi: Senetlerde yer alan para birimi ile toplam borcun hangi para birimi üzerinden yapıldığı aynı olmalıdır. Aksi takdirde vatandaşların maddi açıdan zarara uğrama durumu söz konusu olabilmektedir.

  • Borç Senedinin Yazılış Biçimi: Senette yer alan rakamın değeri ile “yazı ile” yazılmış kısmındaki değerinin aynı olmasına dikkat edilmelidir. Bu rakamların başına ve sonuna belirli semboller getirilmelidir. Bu şekilde rakamlara sonradan ekleme yapılması engellenmektedir. Bunun yanı sıra borcu yapan kişinin senedi kendi el yazısı ile yazması daha sonraki süreçlerde oluşabilecek senet borcu zaman aşım süresi ile ilgili sıkıntılı durumların önüne geçmektedir. 

Senet Borçları Zaman Aşımına Uğrar mı? Senetlerde Zaman Aşımı Süreleri Nelerdir? Hangi Senetler Zaman aşımına uğrar? konularında hazırlanan yazımızın burada sonuna geldik. Senet Borcu Zaman Aşımı Süresi Nedir? konusunda hazırlanan yazımıza da göz atabilirsiniz. Konu ile ilgili sorularınızı ve merak ettiklerinizi yorum panelinden sorabilirsiniz.